1/48 Avia B-33 (Ił-10) – Special Hobby #SH 48047

Avia B-33 (Ił-10)

Metryczka zestawu

Pełna nazwa zestawu: Avia B-33 Czechoslovakian Built Il-10 'Beast’
Producent: Special Hobby
Nr katalogowy: SH 48047
Liczba i rodzaj elementów: 105 z szarego tworzywa (+14 do innych wersji), 9 przezroczystych, 22 z żywicy, 60 fototrawionych, kliszka z zegarami.

Schematy malowań

Avia B-33, 5087, 4. lsp (Flight Training Regiment) of the Flying School, Prostejov Stichovice airbase, CSLA Air Force, 1957; malowanie: jasnoniebieski / oliwkowozielony + czerwone elementy oznakowania jednostki szkolnej,
Avia B-33, DD-35, 45. dpzlp (Artillery Reconnaissance Filght Regiment), Plzen Bory airbase, CSLA Air Force, 1956-67; malowanie: jasnoniebieski / oliwkowozielony,
Avia B-33, white 7/sn. 5331, pilot kpt. B. Serafin, Polish Naval Air Force; malowanie: jasnoniebieski / oliwkowozielony,
Avia B-33, white 20, 12. lbipl (Flight Attack Regiment), Plovdiv airbase, 1950; malowanie: jasnoniebieski / oliwkowozielony.

Uwagi: Producent zapowiedział na listopad wprowadzenie do sprzedaży kolejnego zestawu serii, a mianowicie #SH 48109 Iliushin Il-10 Last WWII Days.

Special Hobby SH48109

Opis szczegółowy

Wprowadzenie

Special Hobby od lat koncentruje swoje wysiłki na wywabianiu białych plam w ofercie światowej sławy konkurentów. Czyni to – trzeba przyznać – niezwykle skutecznie, a dzięki takim właśnie działaniom w nasze ręce trafiło już wiele prawdziwych „rodzynków. Jedną z ciekawszych pozycji, wprowadzonych na rynek na przełomie 2008/2009 roku, jest bohater niniejszej recenzji. Avia B-33, to nieznacznie zmodyfikowany, produkowany licencyjnie w Czechosłowacji (w latach 1951-56) radziecki Ił-10, następca i spadkobierca słynnego latającego czołgu. Z ogólnej liczby 1200 wyprodukowanych egzemplarzy, 281 sztuk Avii trafiło na wyposażenie lotnictwa LWP. Stanowiły one poważne wzmocnienie ówczesnego „komponentu szturmowego”, składającego się z już użytkowanych 120 oryginalnych samolotów Ił-10/UIł-10.

Choć wielkimi krokami zbliżała się już era odrzutowców, roli jaką te maszyny odegrały w szkoleniu i doskonaleniu polskiego personelu lotniczego, nie sposób przecenić. Z tym większym zainteresowaniem sięgnąłem wreszcie po przedmiotowy zestaw, zwłaszcza że Special Hobby uwzględnił w nim malowanie jednego z NASZYCH. Jak zatem przedstawia się „anatomia Bestii” ?

Opakowanie

Estetyczny rysunek pary czeskich szturmowców z bazy w Prostejovie Stichovicach, zdobi sporych rozmiarów pudło, o zdecydowanie mocnej konstrukcji. Cztery główne ramki propozycji zapakowane zostały do wspólnej torebki wielokrotnego otwierania. Pozostałe ingrediencje podzielono tematycznie: oszklenie, żywice, blaszki, kalkomanie i zaopatrzono w osobne woreczki dla każdej z ww. grup. O bezpieczeństwo detali możemy być więc spokojni. W praktyce objawił się jedynie jeden drobny minus. Niektóre elementy o większych rozmiarach (np. wnętrza luków bombowych) połączone są z ramką pojedynczymi gałązkami. Powoduje to tendencję do ich samoczynnego, niekontrolowanego odrywania się od ramek.

Instrukcja

Dwanaście stroniczek formatu A5 stanowiących instrukcję, prezentuje bardzo przeciętny poziom druku na równie przeciętnej jakości papierze. Niemniej, obecny na nich materiał, prezentuje wysoki poziom merytoryczny. Nie wykryłem żadnych pomyłek w opisach, czy schematach, a całość opracowania jasno wskazuje co i w jakiej kolejności powinno zostać przez nas wykonane. W odróżnieniu od barwnej wkładki znanej np. z zestawu Fiata G.55 tego producenta, tym razem otrzymujemy wizualizację kamuflaży utrzymaną jedynie w odcieniach szarości. Po prawdzie, zaproponowane „mundurki” Avii są na tyle mało skomplikowane, że taka forma przekazu wydaje się wystarczająco precyzyjna. Wszystkie barwy zostały opisane przy użyciu palety Gunze Sangyo i ze względu na niuanse kolorystyczne maszyn Bloku Wschodniego, mogą być traktowane jedynie jako sugestia.

Jakość części

Czeski zestaw, to klasyczny „middle-run”. A zatem nie możemy liczyć na to, że budowę da się prowadzić składając fragmenty na sucho i zalewając linie ich styku klejem wnikającym. Takiej prostocie prac przeciwdziałają bowiem nierówności/poszarpania powierzchni styku oraz liczne, choć przeważnie niewielkie, nadlewki materiału. Przyjdzie nam również sięgnąć po nieco szpachlówki oraz puścić w ruch narzędzia ścierne. Ww. mankamenty wyczerpują jednak w zasadzie listę ważniejszych niedostatków. Powierzchnie głównych elementów są czyste i gładkie, jedynie miejscami (tylna część kadłuba) pokryte niezbyt trudnym do usunięcia „piaseczkiem”. Elementy wolne są także od wszelkich wad w postaci jamek skurczowych, czy „schodków” wynikających z przesunięcia form.

Samo tworzywo, z którego wykonano model jest całkiem niezłe jakościowo, choć – jak w przypadku większości produktów czeskich – nieco gumowate. Plusem zastosowanego materiału jest wysoka podatność na działanie standardowych klejów do plastiku oraz możliwość delikatnego „naciągnięcia” krawędzi większych elementów, a tym samym zniwelowanie ewentualnych drobnych szczelin na liniach styku. Cechą ujemną jest natomiast to, że podczas wiercenia, cięcia, bądź szlifowania musimy pracować „na niskich obrotach”. Operacje tego typu prowadzone szybkimi ruchami, owocują niestety nieprzyjemnym „ciągnięciem się” materiału.

Do udanych zaliczyć możemy części „szklane”. Natrafiamy tu na dwa główne elementy, tj. jednoczęściową, główną osłonę kabiny załogi oraz ruchomą płytę pancerną chroniącą strzelca. Choć osłona główna nie została podzielona na osobne elementy, jej merytorycznej poprawności i przejrzystości nie można wiele zarzucić. Ramy osłony zaznaczono delikatnie, niemniej w sposób zdecydowanie odróżniający je od płyt szkła pancernego. Żadnych uwag krytycznych nie generuje liczna grupa, dobrej jakości detali z żywicy i blaszek.

Wierność odwzorowania

Od pewnego czasu Specjal Hobby przykłada sporą wagę do starannego odwzorowania powierzchni. W przypadku Ił-a/Avii objawia się to między innymi, delikatnymi, równymi i oczywiście wklęsłymi liniami podziału blach/paneli. Co istotne linie te nie zanikają na fragmentach o skomplikowanym kształcie – co często zdarza się innym wytwórcom. Naprawdę ładna robota, przeprowadzona skutecznie i ze smakiem. Gdzieniegdzie pojawiają się także wypukłe obszary okuć i wzmocnień. Producent nie zapomniał o charakterystycznych zawiasach pancernych osłon przedziału napędowego. Model posiada odwzorowanie głównych szwów nitowych oraz łebków śrub mocujących ważniejsze panele. Jeśli obraz uzupełnimy całkiem przyzwoitym „płóciennym” wzorem na sterach i lotkach, staje się jasne, że projektanci miniatury dobrze wywiązali się ze swych zadań.

Wbrew tendencji lansowanej ostatnimi czasy przez np.: Eduarda, Zvezdę, czy Trumpetera, żadna z powierzchni sterowych Avii B-33 nie jest osobnym elementem, stanowiąc integralną część płatów i usterzenia. W formie otwartej możemy natomiast wykonać skrzydłowe luki bombowe.

Zgodność wymiarowa

Mini-analizę zgodności wymiarowej przeprowadziłem z wykorzystaniem publikacji #22 Monografie Lotnicze wydawnictwa AJ-Press. Proces porównań i pomiarów zakończył się pozytywnie. Zbliżony wynik osiągamy konfrontując obraz wyprasek ze zdjęciami egzemplarzy muzealnych. Jest dobrze.

Wyposażenie

Plastikowa „drobnica” zestawu jest nieco toporna, ale za to liczna. Po oczyszczeniu z nadlewek i drobnych korektach kształtu, powinna prezentować się przyzwoicie. Wśród tego grona detali, prawdziwie pięknie wyglądają koła podwozia głównego z bardzo szczegółowym rysunkiem felg oraz charakterystycznym bieżnikiem. Dla odmiany golenie podwozia są mocno uproszczone i wymagać będą poprawek, a widelec kółka ogonowego jest częścią najbardziej „upapraną” nadmiarem plastiku i domaga się pilnika. Pomijając jednak dość typowe dla tej klasy modeli niuanse, ogólny wizualny wyraz wyposażenia jest poprawny. Zwłaszcza, że wyposażenie oryginalnych maszyn, należało do ewidentnie spartańskich. Pamiętajmy także, iż zdecydowany wzrost atrakcyjności „wystroju” oferują nam uzupełnienia, w postaci elementów z żywicy, a także foto-trawionki.

Znaczna część „multimediów” obecnych w pudełku, została stworzona w celu waloryzacji wyposażenia kokpitu. Blaszki wyprodukowane przez firmę Hauler zawierają przede wszystkim tablicę przyrządów pokładowych, pedały orczyka oraz pasy fotela i szereg uchwytów. Żywica powierza nam kaem strzelca pokładowego wraz z fragmentami jarzma i taśmą amunicyjną + szereg pokręteł/manetek będących „w dyspozycji” pilota. Nie zapomniano również o exteriorze. Z ciekawszych „okazów” tego obszaru wymienić należy: żywiczne rury wydechowe, pod kadłubowy chwyt powietrza do chłodnicy i uchwyty podwieszeń, a także blaszane brzechwy bomb.

Miniaturowe uzbrojenie „kosiarki do trawy” składa się z czterech bomb o wagoniarze 100 kg każda (dwa typy bomb), czterech skrzydłowych działek 23mm (uwaga: oryginalne Ił-10 posiadały 2x działko 23mm + 2x kaem 7,62mm. 4x działko 23mm wprowadzono dopiero w wersji Ił-10M ) oraz kaemu 12,7mm strzelca pokładowego. Ciekawostką jest fakt, że replika broni strzelca w wersji żywicznej, znacznie różni się od elementu plastikowego. Czy oznacza to, że mamy do czynienia z miniaturami zarówno kaemu UBT 12,7mm, jak i działka B-20T 20mm? Jeśli tak, to czy w planach produkcyjnych Special Hobby znajdzie się również Ił-10M? Wielce intrygujące zagadnienie, na które – mam nadzieję – wkrótce otrzymamy odpowiedź.

Kalkomanie

Mając głęboko wyryte w pamięci kalkomanio-podobne buble Aviprint, załączane do całej serii modeli Special Hobby Fiat G.55, do arkusza Avii podchodziłem z pewnym drżeniem serca. Jak się jednak miało okazać – zupełnie niepotrzebnie. Tym razem produkt należy do kategorii „mucha nie siada”. Czysty wyraźny druk, bardzo cienki film nośny, poprawna kolorystyka, mocny klej. Uznać należy, że po ww. wpadce, doszło do pełnej rehabilitacji. Jak na dość monotonne kamuflaże powojennych Iłów, dobór malowań jest urozmaicony. Czeska Avia z czerwonymi fragmentami skrzydeł, samolot polski okraszony motywem błyskawicy, a także maszyna (w stosunkowo rzadko spotykanym) malowaniu bułgarskim. Miłośnicy łaciatych „Bestii” będą zmuszeni do zmiany malowania we własnym zakresie, bądź oczekiwania na nadchodzącą wielkimi krokami premierę wspomnianego wcześniej zestawu Iliushin Il-10 Last WWII Days.

Zestawy uzupełniające / korygujące błędy zestawu

Modele posiadające sporą dozę różnorodnych dodatków już w fabrycznym opakowaniu, rzadko kiedy mogą liczyć na „wzbogacacze” innych firm. Tym razem jest inaczej, a to za sprawą Eduarda, który najwyraźniej postanowił przebić w tym zakresie ofertę Haulera.

Eduard (49434) — Il-10/Avia B-33 color photo etched set
Eduard (FE438) — Il-10/Avia B-33 color photo etched set – Zoom
Eduard (48612) — Il-10/Avia B-33 landing flaps
Eduard (BIG4916) — Il-10/Avia B-33 Big Ed
Eduard (EX263) — Il-10/Avia B-33 Eduard mask
Montex (SM48300) — Avia B-33 Mini Mask

Póki co niewiele drgnęło w obszarze dodatkowych kalkomanii. Sądzę jednak, że silnie dbająca o „sprawę polską” firma Techmod, nie zmarnuje okazji i wrzuci na rynek jakiś prawdziwie smakowity kąsek.

Podsumowanie

Odczucia pojawiające się podczas oglądu zawartości pudełka, są zdecydowanie pozytywne. Daje się odczuć, że Special Hobby nieustannie pracuje nad poprawą jakości swoich produktów. W tym konkretnym przypadku odnotowuję przede wszystkim, bardzo ładnie i równo poprowadzone linie podziału, wysoką zgodność wymiarową, szeroki zasób dodatków. Choć drobnym plastikowym detalom, nadal brakuje nieco finezji, w ręce nasze trafia świetna baza służąca budowie – bliskiej polskim sercom – miniatury. Oczywiście, należy mieć świadomość, że nie ominie nas szereg prac charakteryzujących montaż zestawów kategorii „middle-run”, a realne dane co do składalności pojawią się na etapie działań warsztatowych. Tak czy inaczej, jest się z czego cieszyć. Ze sporą dozą ciekawości oczekiwać będę odsłony wojennego Iła-10, jak również wszelkich ewentualnych doniesień o kontynuacji tematu w postaci Iła-10M.

Literatura:

Robert Michulec Ił-2 Ił-10, Monografie Lotnicze #22, AJ-Press, Gdańsk 1999
M. Maslow IL-10, # 232 Militaria, Wydawnictwo Militaria, 2005
Tadeusz Królikiewicz Samolot Szturmowy Ił-10, #32 TBiU, Wydawnictwo MON (Bellona), Warszawa 1974
Yefim Gordon Ilyushin Il-2/Il-10, Famous Russian Aircraft, Midland Counties, 2010
Miroslav Irra, Milan Hanak Ilyushin Il-10/Avia B-33 Ground Attack Aircraft in Czech AF 1950-1963 Vol.2, Jakab, 2009
Yefim Gordon, Sergey Komissarov Ilyushin Il-2 and Il-10 Shturmovik, Crowood Aviation Series, 2004
Ilyushin Il-10 colours & markings, MARK I Dozen set, 4+ Publication, 2008