Luftwaffe – Późnowojenny RLM 76
Jest to przetłumaczona i rozszerzona wersja artykułu, który ukazał się 15 grudnia 2004 roku w serwisie Hyperscale
Odcienie barwy RLM 76 pojawiające się pod koniec II wojny światowej są tematem wielu gorących dyskusji. Funkcjonuje wiele teorii, z których niektóre są bliskie rzeczywistości, inne zaś są niczym innym, jak tylko fantastyką!
Zanim zacznę swój wywód, konieczne jest nakreślenie niektórych podstawowych informacji dla lepszego zrozumienia.
Lakiery lotnicze dla powierzchni metalowych — informacje podstawowe
W tym tekście omówię lakiery lotnicze przeznaczone do malowania powierzchni metalowych. Kwestię lakierów dla powierzchni krytych płótnem pozostawiam na inną okazję.
- RLM usiłowało opracować jednowarstwowy lakier, którym można byłoby malować samoloty o konstrukcji całkowicie metalowej. Jednowarstwowość lakieru oznacza możliwość pokrycia samolotu jedną warstwą lakieru bez konieczności stosowania podkładu.
- Lakier 7122 został opracowany jedynie dla metalowych powierzchni i był dostępny we wszystkich odcieniach kamuflażu. Do rozcieńczania go można było stosować wyłącznie rozcieńczalnik 7200.00, ponieważ inne rozcieńczalniki mogły zniszczyć unikatowe właściwości lakieru. Szczególnie zabronione było stosowanie benzyny jako rozcieńczalnika do lakierów 7122, ze względu na destruktywne działanie na pigment.
- Ostatnia dokumentacja RLM, będąca w moim posiadaniu i traktująca o kamuflażu lotniczym, datowana jest na styczeń 1945. Opisuje ona właśnie specyfikację RLM 76, jest jednak zbyt późna by wyjaśnić pojawienie się zielonej wariacji lakieru RLM 76, widocznej na zdjęciach z 1944 roku. Jestem pewien, że każdy zgodzi się z tym, że w końcowych miesiącach wojny upadająca Luftwaffe nie była w stanie wprowadzić nowego jasnego koloru kamuflażu i rozpocząć masowego zastępowania nim poprzednich lakierów. Dlatego właśnie nie istnieje dokumentacja dla „nowej” barwy kamuflażu.
- We wczesnych latach wojny niemiecki przemysł lakierniczy był w stanie wyprodukować lakier, który zawierał 30%, a nawet 40% zawartości pigmentu. To oznacza, że lakier 7122 zapewniał doskonałe krycie metalowej konstrukcji płatowca nawet jasnymi kolorami, jak RLM 65 lub 76.
- W późniejszych latach wojny procentowa zawartość pigmentu w lakierze zmniejszała się z powodu oszczędności surowców.
- Najlepszym zabezpieczeniem dla stopów aluminium jest wciąż chromian cynkowy. Byłem bardzo zaskoczony kiedy się dowiedziałem, że niemiecki lakier lotniczy zawierał właśnie chromian cynkowy.
- Na początku wojny jasne odcienie lakierów nie zawierały domieszki chromianu cynkowego, który zabezpieczałby aluminiowe powierzchnie. W późniejszym okresie wojny przemysł niemiecki był w stanie wyprodukować jasne odcienie barw, które zawierały już chromian cynkowy.
- Chromian cynkowy jest doskonale znany ze swojego żółtego koloru. Mimo to duża zawartość pigmentu w lakierach lotniczych powodowała jego skuteczne krycie.
Wyjaśnienie
Jak już wspomniałem wcześniej, wraz z trwaniem wojny procentowa zawartość pigmentu w lakierze została zredukowana. Mniejsza ilość pigmentu nie była w stanie pokryć żółci chromianu cynkowego, w związku z czym odcień RLM 76 zmienił się z jasnoniebiesko-szarego w jasnozielono-szary.
To właśnie dlatego na tak wielu zdjęciach z końca wojny można znaleźć ten zielonkawy odcień. Ponieważ niemiecki przemysł chemiczny stosował nową, oszczędnościową formułę na masową skalę — głównie na potrzeby produkcji myśliwców — to właśnie dlatego zielonkawy odcień RLM 76 był tak szeroko stosowany w ostatnich miesiącach wojny.
Dla modelarzy
Używam przedstawionego wyżej założenia przy malowaniu własnych modeli. W tym artykule możecie zobaczyć moją interpretację Messerschmitta Bf 109K-4 ((Niektóre źródła twierdzą, że mógł to być Bf 109G-10 z zakładów Erla.)) używanego przez Ericha Hartmanna w ostatnich dniach wojny w okolicach czeskiego Brna. Nie istnieje żadna dokumentacja fotograficzna tej maszyny, więc mój model jest w pewnym gdybaniem.
Aby uzyskać zielonkawy odcień RLM 76 zmieszałem farbę XtraColor RLM 76 z farbą XtraColor X613 „East German MiG-29 tan” w proporcji 1:1.
Można zaobserwować, że mój Bf 109K-4 jest „typową niemiecką zbieraniną” z końca wojny.
Mój model jest ukończony w kamuflażu dziennych myśliwców (RLM 75/83/76) oraz spodem skrzydeł w naturalnej barwie metalu. Kadłub pomalowany jest moją mieszanką RLM 76. Możecie zauważyć zupełnie inny kolor części ogonowej. Ten segment był produkowany z drewna i płótna przez podwykonawców i malowany był zupełnie innymi wielowarstwowymi lakierami. Owocowało to innym odcieniem RLM 76, niż ten na metalowych elementach samolotu.
Do malowania późnowojennych samolotów Luftwaffe możecie używać swojej własnej mieszanki RLM 76. Możecie także używać farby RAF „Sky Type S” jako substytutu. Nikt dzisiaj nie jest w stanie określić dokładnego odcienia barwy RLM 76 (jak i pozostałych kolorów z palety RLM), ze względu na dużą ilość odcieni farb produkowanych przez różne firmy.
Wnioski
Wszystkie dobrze znane czynniki, takie jak braki surowców, niewłaściwe użycie farb, stosowanie złych rozcieńczalników (ze szczególnym uwzględnieniem paliwa, na które pigment nie był odporny), używanie substytutów i składników zastępczych w procesie produkcji lakierów czy wreszcie różnice między wyrobami poszczególnych producentów były jedynie częściowym wyjaśnieniem tajemnicy „zielonkawego RLM 76”. Nie mogły one jednak tłumaczyć tak powszechnego pojawiania się zielonkawego odcienia na samolotach z końca wojny.
Mam nadzieję, ze mój wywód nie jest zbyt „techniczny”. Model jednak zdaje sie być najlepszą sposobnością do zademonstrowania, jaka mogła być rzeczywistość.
Specjalne podziękowania kieruję dla Jürgena Kiroffa za podzielenie się informacjami.
