Wózek transportowy (Polska 1920-39) – 1/48
Historia
Polskie lotnictwo wojskowe (także cywilne) używało w okresie międzywojennym samolotów na podwoziach kołowych z tylną płozą ogonową. Takie rozwiązanie konstrukcyjne ograniczało możliwości manewrowe samolotów na lotniskach i bazach remontowych. W celu łatwiejszego transportu maszyn stosowano w Polsce wózki podpłozowe. Dzięki nim manewrowanie ręcznie mogło wykonać kilka osób bez włączonego silnika samolotu.
Z zachowanej dokumentacji fotograficznej wynika, że wózki budowano wg podobnego założenia w większości pułków lotniczych. Konstrukcja ich składała się z rur stalowych spawanych, tworzących sztywny układ wózka dwukołowego. Koła stosowane w tego typu wózkach pochodziły z samolotów różnego typu. Najczęściej spotykane były wózki z kołami od samolotów Breguet XIV (felga szprychowa), Lublin i PZL (felgi pełne). Spotyka się także mutacje w postaci łączenia kół pełnych i szprychowych. Na szczycie wózka znajdowała się stopa, w którą podczas transportu mocowało się płozę ogonową samolotu.
Materiały
Do wykonania repliki wózka w skali 1/48 użyłem:
- Dwóch kół od modelu samolotu Lublin R-XIIID
- Pręcików polistyrenowych średnicy 1,2mm
- Blaszki aluminiowej 0,2mm o wymiarach 5 x 12mm
Pręciki polistyrenowe w domowych warunkach najłatwiej pozyskać poprzez rozciąganie nad ogniem zużytych ramek po modelach. W tym celu wybieramy proste odcinki ramek wtryskowych i podgrzewając je, nad świeczką lub zapalniczką, rozciągamy do uzyskania odpowiedniej średnicy.
Do budowy wózka w skali 1/48 potrzebne były odcinki pręcików o następujących długościach:
- ośka — 24mm
- rura długa uchwytu — 45mm
- rączka uchwytu — 9mm
- 2 wzmocnienia rury uchwytu — 18mm
- rura środkowa stojaka stopy — 4mm
- 2 wzmocnienia rury stojaka — 10mm
Wszystkie pręciki powinny być obcięte na prosto, za wyjątkiem wzmocnień, których końce obcięte powinny być pod skosem, aby dobrze przylegały do pozostałych pręcików.
Budowa
Do klejenia polecam zastosowanie kleju cyjanoakrylowego, umożliwiającego dokładne i szybkie połączenie elementów. Montaż rozpocząłem od sklejenia kół z ośką. Dokleiłem do niej pośrodku długą rurę uchwytu wózka. Następnie dokleiłem boczne wzmocnienia pomiędzy ośką a rurą uchwytu i sam uchwyt. W miejscu połączenia z wzmocnieniami długą rurę uchwytu wygiąłem do góry o kąt około 35 stopni. Pod kątem prostym w stosunku do rury uchwytu przykleiłem pionowo rurę środkową stopy i jej boczne wzmocnienia. Tak powstała konstrukcja rurowa wózka i pozostało zamocowanie stopy na szczycie rur podstawki.
Stopa powstała z paska blaszki aluminiowej 0,2mm o wymiarach 5 x 12mm, wygiętego tak aby powstał kształt litery U o wysokości i szerokości 4mm. Gotową stopę przykleiłem centralnie do rur podstawy.
Wózek pomalowałem podkładem Mr.Surfacer 1000 a następnie farbą w kolorze khaki (użyłem Pactry 69 ze starych zapasów). Ponieważ wózki takie były powszechnie i często używane naniosłem na jego replice ślady eksploatacji – otarcia farby na rurach i stopie, wykonane srebrną farbą Gunze H8 oraz ślady kurzu i błota na kołach, farbami o brązowych i szarych odcieniach techniką suchego pędzla.
Podsumowanie
Każdy modelarz może pokusić się o zrobienie dodatków do swoich modeli samolotów. Zaproponowany tutaj model wózka podpłozowego może znaleźć zastosowanie podczas prezentacji modeli polskich samolotów międzywojennych, zarówno wojskowych jak i cywilnych, w celu podniesienia atrakcyjności wystawianego modelu. Można go także zastosować w dioramach i podczas fotografowania modeli.
Tworzenie repliki wózka nie powinna sprawić problemów nawet początkującym modelarzom, a na pewno wpłynie na poznanie technik budowy modeli od podstaw i być może będzie wstępem do konstruowania od podstaw bardziej wyszukanych konstrukcji.
Wózki podpłozowe widoczne są na wielu fotografiach zamieszczonych w wydawnictwach dotyczących polskich konstrukcji lotniczych. Sięgając do literatury tematu natkniemy się na wiele ciekawych, czasami osobliwych konstrukcji, które warto zbudować.
Galeria
