Austrian Grenadiers and Infantry 1788–1816 – Osprey Publishing
Metryczka publikacji
- Pełny tytuł: Austrian Grenadiers and Infantry 1788–1816
- Wydawnictwo: Osprey Publishing
- Numer katalogowy: Warrior 24
- Autor: David Hollins
- Ilustracje: Jeffrey Burn
- Numer ISBN: 1-85532-742-2
- Media: format B5, miękka oprawa, 64 strony, 50 ilustracji czarno-białych, 12 stron barwnych, zestawienia tabelaryczne
- Język: angielski
Opis szczegółowy
Tematyka
Jest to opracowanie poświęcone piechocie armii austriackiej w okresie wojen napoleońskich. Autorem jest David Hollins, absolwent University College London — autor szeregu książek historycznych i artykułów w prasie specjalistycznej.
Historia wielonarodowej armii austriackiej jest u nas mało znana. Armia dzieliła się na pułki „niemieckie” (właściwa Austria, Czechy, Morawy, Galicja, Włochy i Niderlandy) oraz „węgierskie” (Węgry, Siedmiogród i Chorwacja). Uważana była za armię z przestarzałą strukturą organizacyjną. Służba w armii wynosiła 25 lat, co w praktyce było służbą dożywotnią. Od 1802 roku ograniczono ją do 10 lat w piechocie, a w 1811 roku ujednolicono czas trwania służby we wszystkich rodzajach wojsk do 14 lat.
Każdy regiment piechoty miał swój numer, nosił nazwisko właściciela oraz posiadał swój okręg rekrutacyjny. W piechocie liniowej występowały kompanie fizylierskie i grenadierskie. Regiment liniowy składał się 2 batalionów polowych po 6 kompanii fizylierskich, batalionu garnizonowego składającego się z 4 kompanii oraz 2 samodzielnych kompanii grenadierskich. W czasie wojny kompanie grenadierskie każdych dwóch regimentów grupowano w oddzielne bataliony. Regimenty „węgierskie” składały się z 3 batalionów polowych. W czasie pokoju regimenty nie miały pełnych stanów. Zadania piechoty lekkiej spełniały w armii austriackiej regimenty graniczne (Grenzer) i strzeleckie (Jäger).
Poznawanie piechoty austriackiej rozpoczynamy od metod poboru rekrutów. Zapoznajemy się z warunkami życia i metodami szkolenia w garnizonach oraz w obozach treningowych na szczeblu od plutonu (zug) do regimentu. Poznajemy także skład kompanii w czasie pokoju i wojny oraz kadrę dowódczą podoficerską i oficerską, a także stosowane nagrody i kary.
W kolejnych rozdziałach poznajemy taktykę piechoty austriackiej, stosowane szyki w marszu i w boju, poznajemy służbę na placówkach i na patrolu. Taktyka walki austriackiej piechoty liniowej ulegała stopniowym zmianom. Obok szyku linearnego (trójszeregowego) wprowadzono tyralierę i kolumny. W 1807 roku regulamin piechoty wprowadza pojęcie tzw. „masy” — rodzaj wypełnionego piechurami czworoboku. Rozróżniano „masę dywizyjną” o szerokości 2 kompanii oraz „masę batalionową” o szerokości jednej kompanii. Kolumny były skuteczne w odpieraniu ataków kawalerii i stanowiły potężną siłę uderzeniową. Ich zastosowanie po raz pierwszy w bitwie pod Aspern w 1809 roku było zaskoczeniem dla Napoleona.
Książka opisuje także uciążliwości związane z przemarszami, trudności z zaopatrzeniem i kwaterami armii w czasie kampanii wojennych. Poznajemy system transportu prowiantu, zaopatrzenia i amunicji na szczeblu regimentu. W polu każdy z regimentów używał 534 płócienne namioty, z których każdy mógł pomieścić 4–5 żołnierzy. Podstawą wyżywienia armii w marszu i w polu był chleb. W czasie przemarszów chleb wypiekano w ruchomych piekarniach. W książce znajdziemy między innymi zestawienia miesięczne i dzienne dotyczące racji żywnościowych oraz wysokości żołdu.
Armia austriacka była częstym uczestnikiem wojen z rewolucyjną, a potem napoleońską Francją. Dzięki autorowi możemy poznać obszerne relacje ze zwycięskiej dla Austriaków bitwy pod Aspern-Essling w maju 1809 roku, a także z walk pod Horodecznem w kampanii rosyjskiej z 1812 roku oraz z bitwy narodów pod Lipskiem w 1813 roku. Końcowe fragmenty książki poświęcone są ofiarom prowadzonych wojen — rannym i jeńcom. Przedstawiono w nich organizację pomocy medycznej na polu bitwy, ewakuacji rannych oraz tworzenie szpitali polowych. Pokazano także, jak różny bywał los jeńców w niewoli.
Tekst
Książka napisana jest w języku angielskim, co może być barierą językową dla części czytelników. Styl autora nie powinien sprawić problemów osobom średnio zaawansowanym. Problemem może być jedynie specjalistyczne słownictwo, ale tutaj z pomocą powinien przyjść słownik słownik angielsko-polski.
Jakość edytorska
Książka posiada atrakcyjną szatę graficzną i jest bogato ilustrowana. Ze zrozumiałych przyczyn nie ma w niej zdjęć, ale w zamian otrzymujemy około 50 czarno-białych ilustracji z epoki, a także schematy organizacyjne, schematy szyków marszowych i bojowych kompanii i batalionu oraz szereg zestawień. Poznajemy w nich przykładowo stosowane tempa marszu (ilość kroków w ciągu minuty).
Zdjęcia i profile
Część graficzna wzbogacona jest 12 znakomitymi, kolorowymi tablicami autorstwa Jeffreya Burna. Przedstawiają one sylwetki piechurów wraz z uzbrojeniem i oporządzeniem, a także sceny rodzajowe — między innymi z życia obozowego, sceny bitewne oraz szyki bojowe piechoty austriackiej. Każda z tablic posiada dodatkowy opis w części końcowej książki.
Podsumowanie
Niewielkie rozmiary książki nie wyczerpują wszystkich informacji na temat armii austriackiej. Dla poszerzenia wiedzy o niej polecam inne opracowania tego samego wydawnictwa z serii Men-at-Arms:
- MAA 78 — Flags of the Napoleonic Wars (Part 2): Colours, Standards and Guidons of Austria, Britain, Prussia and Russia
- MAA 176 — Austrian Army of the Napoleonic Wars (Part 1): Infantry
- MAA 181 — Austrian Army of the Napoleonic Wars (Part 2): Cavalry
- MAA 223 — Austrian Specialist Troops of the Napoleonic Wars
Publikację polecam gorąco miłośnikom wojen napoleońskich, a w szczególności kolekcjonerom figurek historycznych i członkom grup rekonstrukcyjnych.
Książkę do recenzji udostępniło wydawnictwo Osprey Publishing. Dziękujemy.
