1/72 Polski Fiat 508/III Furgon – IBG Models #72009
Metryczka zestawu
- Pełna nazwa zestawu: Polski Fiat 508/III Furgon
- Producent: IBG Models
- Nr katalogowy: 72009
- Liczba i rodzaj elementów: 65 elementów z szarego tworzywa na dwóch ramkach, 1 element z przezroczystej folii
Schematy malowań
- Polski Fiat 508/III Furgon, 10. Brygada Kawalerii, „manewry wołyńskie”, Wołyń, Polska, wrzesień 1938; schemat malowania: cały pojazd w kolorze oliwkowozielonym.
Opis szczegółowy
Wprowadzenie
Polski Fiat 508/III był rozwinięciem produkowanego na włoskiej licencji samochodu Polski Fiat 508. Zmieniono w nim szereg elementów podwozia, z których najbardziej charakterystycznym były ażurowe koła z oponami o większym przekroju. Pojazdy budowane do 1937 roku miały krótkie błotniki, produkowane od 1937 roku — długie, z wnękami na koła zapasowe.
Samochody Polski Fiat 508/III Furgon były budowane z tych samych podzespołów, co samochody osobowe. Nadwozia skrzyniowe, budowane w Nadwoziowni Specjalnej PZInż, były drewniano-stalowe. Dwuosobowa kabina połączona była drewnianą ścianą tylną ze skrzynią tylną — także drewnianą, z okuciami stalowymi. Skrzynia ładunkowa mogła mieć rozpiętą na pałąkach plandekę brezentową.
Modyfikacje
Niewielka liczba samochodów Polski Fiat 508/III Furgon była używana przez jednostki niemieckie w stanie praktycznie niezmienionym. Pozwala nam to na budowę samochodu w barwach Wehrmachtu. Przy niewielkim nakładzie pracy da się również zbudować furgon pocztowy czy też cywilnego pick-upa. Doskonale będą pasować do dioram przedstawiających przedwojenne ulice, ewentualnie jako uszkodzone maszyny stojące gdzieś na poboczu.
Przy odrobinie chęci do bardziej zaawansowanych konwersji można pokusić się o wykonanie pojazdu w jednej z wersji pasażerskich, produkowanych w Polsce. Można także spróbować przebudowy do modelu samochodu produkcji włoskiej czy niemieckiego montowanego przez firmę NSU.
Opakowanie
Tradycyjne dla IBG sztywne pudełko o wymiarach 25×16 cm otwierane od góry. Zmianą jest dostosowanie formatu do standardu pudełek innych firm, jak np. Dragon. To z pewnością ułatwi składowanie modeli w szafkach.
Instrukcja
Instrukcja czarno-biała, z montażem elementów pokazanych jako wydruki z programu CAD, co obecnie jest standardem u producentów. Całość uzupełnia jeden schemat malowania. Numeracja farb podana według firm: Mr.Color, Model Master, Humbrol oraz Vallejo.
Wierność odwzorowania
Podobnie jak w przypadku recenzji modeli ciężarówek Einheitsdiesel, zacznę od najbardziej dyskutowanego elementu tego zestawu — od felg oraz bieżników opon.
Tak wygląda felga w modelu — 12 otworów. Niezbyt fortunny wybór, biorąc pod uwagę że zdecydowana większość produkowanych w Polsce Fiatów 508 miała albo felgi pełne (Fiat 508/I), albo wprowadzone później lżejsze felgi perforowane z 18 otworami. Tym niemniej felgi z 12 otworami pojawiały się w Fiatach 508:
Niestety, niewiele wiadomo o tym zdjęciu, podobnie jak o samych felgach. Jednak fotografia ta udowadnia, że felgi z zestawu mogą być wykorzystane przy przeróbce na cywilnego pick-upa lub furgonetkę, ewentualnie przy zaawansowanej konwersji na samochód osobowy. Do polskich wersji wojskowych mają znikome zastosowanie, nie udało mi się znaleźć żadnego innego zdjęcia samochodu z tym typem felg.
Na szczęście felgi te stosunkowo łatwo da się przerobić na felgi pełne — wystarczy wypełnić otwory i wyszlifować powierzchnię zgodnie ze zdjęciami archiwalnymi. Z tak przygotowanego koła łatwo pójść dalej i stworzyć felgi z 18 otworami. Większość modelarzy zaczeka pewnie na komplet żywicznych kół, które powinny się pojawić na rynku wtórnym.
Tak wyglądają opony w zestawie. Podobnie jak w przypadku modelu niemieckiej ciężarówki Einheitsdiesel, także i tu projektant form zdecydował się na wybranie wersji łatwej do kolejnej modyfikacji. Poniżej garść zdjęć pokazujących typy opon stosowanych na Polskich Fiatach 508:
Od lewej:
- Opona Fiata 508 Torpedo z maja 1933 roku, bieżnik w charakterystyczną „kratkę”; Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe.
- Opona Fiata 508 z lutego 1936 roku, „dwupaskowa”; Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe.
- Opona Fiata 508 z kwietnia 1937 roku, „trójpaskowa”; Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe.
- Opona Fiata 508, „trójpaskowa”; Źródło: Plany Modelarskie #77.
- Opona Fiata 508 późniejszych serii produkcyjnych, „terenowa”; Źródło: Wrzesień 1939. Pojazdy Wojska Polskiego…, s.107
- Napis „Typ 508 Superbald” na oponie; Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe.
Sądząc po zachowanych zdjęciach, najczęściej spotykanym typem bieżnika jest „trójpaskowy”, z trzema gładkimi paskami biegnącymi wzdłuż obwodu. Opona terenowa była montowana prawdopodobnie tylko na samochodach w wersji terenowej (Polski Fiat 508/III Łazik), późniejszych serii produkcyjnych.
Na szczęście opony z zestawu powinno dać się dość łatwo doprowadzić do któregokolwiek z trzech pierwszych standardów. Jedynie przeróbka na oponę terenową będzie bardziej skomplikowana.
Niestety, blacha metalowych pokryw silnika ma złą liczbę nacięć — w zestawie naliczymy ich 16, podczas gdy oryginalny samochód miał ich 24. Nie spotkałem się z innym wariantem, choć oczywiście nie mogę wykluczyć, że takowy nie istniał. Podobną sytuację widać w liczbie żeberek na atrapie chłodnicy. W modelu mamy ich po 5 z każdej strony, w oryginale jest ich 16. Nie można jednak czynić projektantowi zbyt wielu zarzutów — tego typu elementy są ciężkie do odzwierciedlenia w skali 1/72, zaś atrapa nawet ze złą liczbą prętów wygląda bardzo dobrze.
Zgodność wymiarowa
Opierając się na rysunkach Witolda Jelenia, opublikowanych w Planach Modelarskich #80, wydaje mi się że zestaw jest zgodny wymiarowo z oryginałem. Oczywiście jest to ocena przed montażem, który wiele może zmienić.
Skrzynia ładunkowa furgonu jest dobrze odwzorowana i nie bardzo jest się do czego przyczepić. Co zresztą powinno cieszyć, bo brak błędów widocznych na pierwszy rzut oka to spory sukces.
Oszklenie zestawu składa się z kawałka przezroczystej folii. To zdecydowanie najlepsze rozwiązanie dla modeli w tej skali.
Wyposażenie
Wnętrze kabiny kierowcy dość standardowe — kierownica, pedały, fotele i to wszystko. Zdjęcia archiwalne pokazują jednak, że wiele więcej elementów w kabinie Fiata 508 nie było. Być może niektórym będzie przeszkadzała faktura tapicerki siedzeń, ale jest to rzecz łatwa do poprawienia.
Niewątpliwym plusem zestawu jest dobrze odwzorowana rama podwozia wraz z silnikiem. To element skomplikowany, ale dający sporo realizmu modelom. Porównanie z rysunkami w Planach Modelarskich pokazuje, że rama została wykonana dobrze.
Podłoga kabiny oraz skrzynia ładunkowa zostały zaprojektowane bardzo dobrze. Liczba detali jest zadowalająca, zaś modułowość projektu pozwala na łatwe przeróbki zestawu.
Dołączone do zestawu pałąki pozwalają na różnorodny wynik końcowy — skrzynia może być odsłonięta, zasłonięta lub zasłonięta częściowo. Kolejny plus.
Kalkomanie
Kalkomanie zostały wydrukowane przez Techmod, więc możemy oczekiwać tradycyjnej dla tej firmy wysokiej jakości. Liczba elementów nie jest zbyt wielka, ale też na zdjęciach archiwalnych widać niewiele więcej niż tablica rejestracyjna.
Zestawy uzupełniające / korygujące błędy zestawu
Rzecz jasna modele Fiata 508 są na tyle nowe, że żadnych zestawów jeszcze nie ma. Mam jednak nadzieję, że firmy produkujące elementy żywiczne wypuszczą szereg dodatków. Na pierwszym miejscu stawiam koła perforowane z 18 otworami, jako najpopularniejszy wariant. Zdziwi mnie też brak zestawów do konwersji, bo model Fiata jest zaprojektowany modułowo i ma olbrzymie możliwości przebudowy.
Podsumowanie
Wreszcie mamy porządny wtryskowy model Polskiego Fiata 508. Nie jest to zestaw pozbawiony wad, ale narzekającym należy przypomnieć dwie prawdy. Pierwsza — każdy model ma błędy. Druga — zadaniem modelarza jest doprowadzenie zestawu do poziomu, który będzie dla niego satysfakcjonujący.
Nie mam złudzeń, zdecydowana większość modelarzy zakupi te zestawy, sklei prosto z pudełka i będzie zadowolona. I tak właśnie ma być, model ma dawać zadowolenie. Z kolei modelarze zaawansowani i tak zbudują zestaw wedle własnego pomysłu.
Jestem bardzo zadowolony z braku „wodotrysków” żywicznych i fototrawionych, dzięki czemu cena zestawu została utrzymana na przyzwoitym poziomie. Owszem, zestaw z innymi felgami / kołami powitam z radością i sobie go kupię, ale wiele więcej do szczęścia nie potrzebuję.
Zestaw z czystym sumieniem mogę polecić każdemu modelarzowi. Choć po sklejeniu Fiat 508 nie jest wielki, to może być śmiało polecany nawet początkującym modelarzom. Jeśli ktoś wciąż szuka prezentu, ten zestaw może być świetną propozycją.
Bibliografia
- Narodowe Archiwum Cyfrowe
- Jeleń, Witold: Polski Fiat mod. 508/III i jego pochodne., Plany Modelarskie #80. Liga Obrony Kraju, Warszawa 1977
- Jońca, Adam; Szubański, Rajmund; Tarczyński, Jan: Wrzesień 1939. Pojazdy Wojska Polskiego. Barwa i broń., Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, Warszawa 1990
- Majka, Jerzy: Niezłomna brygada płk. Maczka. Ilustrowana historia 10 Brygady Kawalerii 1937–1939., Stratus, Sandomierz 2010
- Erdmann, Holger: Kfz. der Wehrmacht
- Lanner, Ferdinand M.: Zuckerfabrik24.de
- Rozumecki, Janusz: Polski Fiat 508/III Furgon
- Skrzeliński, Tomasz: Polski Fiat 508 „Junak” z roku 1937
